Oude meter vervangen met zonnepanelen: wat betekent het voor jou?

Door Luis·Gepubliceerd 31 oktober 2026·Bijgewerkt 31 oktober 2026·alle bedragen met bron en datum

Heb je nog een meter met een draaiende schijf? Dan krijg je in 2026 of 2027 een brief van je netbeheerder: die meter moet eruit. Dat is verplicht, en het verandert iets aan je rekening. Hier staat wat de regels zijn, volgens de toezichthouder zelf.

In het kortSinds 1 januari 2026 moeten alle analoge meters en digitale eenrichtingsmeters worden vervangen. De nieuwe meter is gratis als je binnen zes weken na de brief een afspraak maakt. Je kiest zelf: een digitale of een slimme meter. Met de nieuwe meter kun je nog salderen tot en met 31 december 2026. Werk je niet mee, dan kan de toezichthouder (de RDI) je met zonnepanelen een dwangsom opleggen van € 550 per keer, tot € 1.650.

Waarom de oude meter weg moet

Een oude meter heeft één telwerk. Als je panelen meer stroom maken dan je gebruikt, draait hij terug. Je netbeheerder en je leverancier kunnen dan niet zien hoeveel stroom je gebruikt en hoeveel je teruglevert: ze zien alleen wat er overblijft. Een nieuwe meter meet dat apart, met vier telwerken: afname en teruglevering, elk in een normaal en een daltarief.

Dat is nodig, zegt de RDI, om het stroomnet in balans te houden en om “de juiste kosten, belastingen en vergoedingen te kunnen berekenen”. Daarom staat het in de nieuwe Energiewet, die op 1 januari 2026 inging. Ook de digitale eenrichtingsmeter moet weg: die heeft wel een schermpje, maar meet teruglevering niet apart.

Volgens de RDI hadden netbeheerders begin 2026 al bijna 95% van alle meters vervangen. Het gaat nu om de laatste ± 550.000, en die zijn in 2026 en 2027 aan de beurt.

Zo gaat de wissel

  1. Je krijgt een brief van je netbeheerder (Enexis, Liander, Stedin, Westland Infra, Coteq of Rendo), als die in jouw buurt meters gaat vervangen. Je hoeft zelf niets te doen tot die brief er is.
  2. Je maakt binnen zes weken een afspraak. Dan is de wissel gratis. Later mag de netbeheerder plaatsingskosten rekenen.
  3. Een monteur komt langs; dat duurt hooguit een uur, en je hebt dan even geen stroom. Er moet iemand van 18 jaar of ouder thuis zijn. Je kiest ter plekke: digitaal of slim.

Tip voor wie zonnepanelen heeft: maak vlak voor de wissel een foto van de stand van je oude meter. Dan kun je straks op je jaarnota narekenen of de eindstand klopt.

Digitaal of slim?

Voor de wet maakt het niet uit. Allebei meten ze afname en teruglevering apart. Het verschil zit in het doorgeven van de standen:

Wil je ooit een dynamisch contract, dan heb je een slimme meter nodig die de standen doorgeeft: daar wordt per uur of per kwartier afgerekend. Met een vast of variabel contract werken beide.

Wat verandert er aan je rekening?

Tot en met 31 december 2026 kun je met de nieuwe meter nog gewoon salderen. Wel ziet je leverancier vanaf de wissel hoeveel je teruglevert. Rekent jouw leverancier terugleverkosten, dan kan hij die vanaf dan rekenen over wat de nieuwe meter als teruglevering meet. Bij een oude meter kon dat niet.

Vanaf 1 januari 2027 stopt salderen voor iedereen. Dan betaal je elke kWh die je afneemt volledig, en krijg je voor elke kWh die je teruglevert een vergoeding. Wat dat kost, hangt niet van je meter af. Voor ons voorbeeldhuishouden (3.600 kWh verbruik, tien zonnepanelen) is het ongeveer € 470 per jaar. Reken het uit voor jouw huis, of kijk in de tarievenmonitor wat jouw leverancier in 2027 per kWh betaalt.

Wat als je niet meewerkt?

Maak je na zes weken geen afspraak, dan geeft de netbeheerder je adres door aan de RDI. Die herinnert je eerst en biedt hulp aan. Werk je daarna nog niet mee, dan kan de RDI een last onder dwangsom opleggen: je moet binnen een termijn meewerken, en anders betaal je een bedrag.

Per keerNa drie keer
Met zonnepanelen€ 550€ 1.650
Zonder zonnepanelen€ 100€ 300

De RDI controleert elke drie weken. Belangrijk: betalen koopt de plicht niet af. Je moet daarna nog steeds meewerken, en de RDI kan opnieuw een dwangsom opleggen. Maak je alsnog een afspraak, dan stopt de RDI de procedure tijdelijk.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn oude meter laten vervangen?

Ja. Sinds 1 januari 2026 geldt de Energiewet, en daarin staat dat analoge meters (draaischijf- of ferrarismeters) en digitale eenrichtingsmeters weg moeten. Meewerken aan de vervanging is verplicht. Er zijn drie uitzonderingen: als vervanging technisch niet kan (dat beoordeelt de netbeheerder), bij een onbemeten aansluiting zoals een lantaarnpaal, en bij een gesloten distributiesysteem.

Wat kost de nieuwe meter?

Niets, als je binnen zes weken na de eerste brief van je netbeheerder een afspraak maakt. Maak je de afspraak later, dan mag de netbeheerder plaatsingskosten rekenen.

Wanneer krijg ik de brief van de netbeheerder?

In de loop van 2026 of 2027, als je netbeheerder in jouw buurt meters gaat vervangen. Volgens de RDI kun je die brief rustig afwachten. De brief gaat naar degene op wiens naam het energiecontract staat.

Hoe hoog is de dwangsom als ik niet meewerk?

Met zonnepanelen € 550 per keer dat de RDI vaststelt dat je niet meewerkt. De RDI controleert elke drie weken, en het bedrag kan drie keer worden opgelegd: samen € 1.650. Zonder zonnepanelen is het € 100 per keer, tot € 300. Betalen ontslaat je niet van de plicht: je moet daarna nog steeds meewerken, en de RDI kan opnieuw een dwangsom opleggen.

Digitale of slimme meter: wat is beter met zonnepanelen?

Allebei meten ze apart hoeveel stroom je afneemt en hoeveel je teruglevert, en allebei voldoen ze aan de wet. Een slimme meter geeft de standen zelf door; dat kun je ook laten uitzetten. Bij een digitale meter geef je de standen altijd zelf door. Wil je een dynamisch contract, dan heb je een slimme meter nodig die de standen doorgeeft, want dan wordt per uur of kwartier afgerekend.

Kan ik met de nieuwe meter nog salderen?

Ja, tot en met 31 december 2026. Op 1 januari 2027 stopt salderen voor iedereen, welke meter je ook hebt. Daarna krijg je per teruggeleverde kWh een vergoeding van je leverancier.

Ik huur mijn woning. Wie regelt de meterwissel?

Staat het energiecontract op jouw naam, dan regel jij de afspraak en kies jij de meter. Overleg eventueel eerst met je verhuurder, want soms moet de meterkast worden aangepast.

Bronnen, door ons gelezen op 31 oktober 2026: Rijksinspectie Digitale Infrastructuur, De Energiewet en de energiemeter (bijgewerkt 8 juli 2026), Vervanging oude energiemeter: hoe werkt het?, Kies uw nieuwe energiemeter en het bericht RDI vanaf 2026 toezichthouder op verplichte medewerking aan energiemeterwissel (21 januari 2026). Wat er na 1 januari 2027 gebeurt met iemand die tóch een oude meter houdt, staat in geen van deze bronnen; daar zeggen wij dus ook niets over. Het bedrag voor het voorbeeldhuishouden komt uit onze rekentool.